Gartner เปิดเผย Top Strategic Predictions สำหรับปี 2570 และอนาคตข้างหน้า โดยแบ่งภาพการเปลี่ยนแปลงออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ Robots Everywhere, Cost to Value และ Unknown Unknowns ซึ่งมี AI เป็นตัวแปรสำคัญอยู่เบื้องหลังแทบทั้งหมด ตั้งแต่ Autonomous Agent ที่ทำงานแทนมนุษย์ Physical AI ที่ออกมาทำงานในโลกจริง ไปจนถึงต้นทุน ความปลอดภัย และความรับผิดชอบขององค์กร ดาริล พลัมเมอร์ รองประธานฝ่ายวิจัยและ Gartner Fellow มองว่า ระบบหลายอย่างที่กลายเป็นเรื่องปกติในปัจจุบัน ตั้งแต่บริการสาธารณะ ซอฟต์แวร์ พลังงาน ไปจนถึงแรงงาน จะถูก AI เปลี่ยนแปลงอย่างมากในทศวรรษหน้า ทำให้องค์กรไม่ได้มีโจทย์เพียงเร่งนำ AI มาใช้ แต่ต้องหาสมดุลระหว่างนวัตกรรม ความรับผิดชอบ และความสามารถในการรับมือกับผลกระทบที่อาจคาดไม่ถึงตามมาด้วย
ภาพของ Robots Everywhere จะเห็นชัดขึ้นเมื่อ AI ไม่ได้อยู่เพียงในหน้าจอ โดย Gartner คาดว่าภายในสิ้นปี 2573 จะมี Autonomous Agent ที่สร้างโดยบุคคล บริษัท และภาครัฐมากกว่า 10,000 ล้านตัว และจำนวน Agent ที่สามารถตรวจสอบสิทธิ์ ค้นหาโอกาส หรือยื่นคำร้องแทนผู้ใช้อาจสร้างแรงกดดันต่อระบบบริการสาธารณะอย่างมาก ในเวลาเดียวกัน Front-line Workers มากถึง 80% ในบริษัทข้ามชาติ อาจได้รับความช่วยเหลือจาก Physical AI ไม่ว่าจะเป็นหุ่นยนต์ โดรน ยานพาหนะไร้คนขับ หรือระบบที่สามารถรับรู้และมีปฏิสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมจริง Gartner จึงมองว่าทั้งภาครัฐและธุรกิจต้องเตรียมโครงสร้างพื้นฐาน ระบบยืนยันตัวตน การกำกับดูแล และบุคลากรให้พร้อม ไม่ใช่เพียงซื้อเทคโนโลยีเข้ามาใช้งานเท่านั้น
เมื่อ AI ขยายตัว ต้นทุนและความปลอดภัยก็เริ่มกลายเป็นเรื่องเดียวกัน Gartner คาดว่าภายในปี 2573 องค์กรที่นำ AI เชื่อมต่อกับบริการสาธารณะราว 80% จะเผชิญ Cost Exhaustion Attack หรือการโจมตีที่ผู้ประสงค์ร้ายจงใจเร่งปริมาณการใช้งาน AI เพื่อทำให้ต้นทุนดำเนินงานสูงผิดปกติ ส่งผลให้องค์กรต้องเริ่มมองการใช้ Token เป็นทั้งตัวชี้วัดต้นทุนและความเสี่ยงด้านไซเบอร์ ขณะเดียวกัน ภายในปี 2572 แอปพลิเคชันใหม่ถึง 80% อาจถูกออกแบบมาให้ใช้งานน้อยกว่า 1 ปี เนื่องจาก AI ทำให้พนักงานสามารถสร้างแอปชั่วคราวเพื่อแก้โจทย์เฉพาะหน้าได้ง่ายขึ้น แม้จะช่วยให้การพัฒนาเร็วขึ้น แต่ก็เพิ่มภาระด้านความปลอดภัย การจัดเก็บข้อมูล และ Compliance จนองค์กรต้องมีระบบติดตามและกำกับดูแลแอปที่สร้างขึ้นด้วย AI อย่างเป็นระบบ
อีกด้านที่น่าสนใจคือ AI อาจเปลี่ยนโครงสร้างธุรกิจที่ดูเหมือนไม่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีโดยตรง Gartner คาดว่าในปี 2573 พลังงานมูลค่า 10 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ที่ถือครองโดยองค์กรขนาดใหญ่จะทำให้บริษัทในกลุ่ม Global 2000 กลายเป็นผู้ผลิตไฟฟ้าโดยไม่คาดคิด จากความต้องการพลังงานของ AI และ Data Center ที่เพิ่มขึ้น จนธุรกิจต้องลงทุนทั้งการผลิต กักเก็บ และจัดการพลังงาน ส่วนการกำกับดูแล AI ก็อาจไม่ได้ถูกขับเคลื่อนโดยหน่วยงานกำกับเพียงฝ่ายเดียว เพราะ Gartner คาดว่าบริษัทประกันภัยจะเข้ามามีบทบาทมากขึ้นผ่านเงื่อนไขการรับประกันความรับผิดจาก AI นอกจากนี้ ในปี 2572 บริษัท Global 500 ราว 25% อาจพัฒนานวัตกรรมสินค้าและบริการ AI แบบ Componentized อย่างต่อเนื่อง จนกลยุทธ์การรอเป็น “Fast Follower” อาจไม่เพียงพออีกต่อไป
สุดท้ายคือโจทย์ Cost to Value ที่จะทำให้องค์กรต้องตอบให้ได้ว่าเงินที่จ่ายให้ AI สร้างคุณค่ากลับมาแค่ไหน Gartner คาดว่าในปี 2572 องค์กรที่ใช้ AI ถึง 60% จะตั้งหน่วยงานเฉพาะเพื่อประเมินต้นทุน AI เทียบกับคุณค่าหรือกำไรที่ได้รับ และในปี 2571 บริษัท Global 500 มากถึง 60% จะฝังระบบ AI FinOps เข้าไปในขั้นตอนประมวลผล เพื่อควบคุมต้นทุนแบบเรียลไทม์แทนการตรวจสอบย้อนหลัง โดยจะให้ความสำคัญกับ Cost per Task และประสิทธิภาพการใช้ Token มากขึ้น ขณะเดียวกัน เมื่อ AI เข้าไปเกี่ยวข้องกับการตัดสินใจสำคัญ Gartner ยังคาดว่าภายในปี 2573 บริษัท Global 500 ถึง 80% จะกำหนดให้ CIO หรือ CAIO ทำหน้าที่เป็น “Evidence Custodian” หรือผู้ดูแลพยานหลักฐานเกี่ยวกับการทำงานของ AI เพื่อสร้างความโปร่งใส ตรวจสอบย้อนหลัง และระบุความรับผิดชอบได้ชัดเจน ภาพรวมของการคาดการณ์ทั้งหมดจึงชี้ว่าโจทย์ถัดไปของ AI ไม่ได้อยู่ที่ว่าองค์กรจะใช้หรือไม่ แต่คือจะบริหารต้นทุน ความเสี่ยง และความรับผิดชอบอย่างไรเมื่อ AI กลายเป็นส่วนหนึ่งของการทำงานแทบทุกระดับ
