สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล หรือ ดีป้า ร่วมกับสถาบันไอเอ็มซี เผยผลสำรวจและประเมินสถานภาพอุตสาหกรรมดิจิทัลไทย ประจำปี 2568 พบว่า 5 อุตสาหกรรมหลักขยายตัวพร้อมกันในรอบหลายปี มีมูลค่ารวม 3,873,338 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 22.66% จากปีก่อน โดยบริการดิจิทัลเติบโตสูงสุด 28.04% มีมูลค่า 470,851 ล้านบาท
ตามด้วยฮาร์ดแวร์และอุปกรณ์อัจฉริยะเติบโต 24.04% มูลค่า 2,288,581 ล้านบาท โทรคมนาคมเติบโต 19.46% มูลค่า 789,568 ล้านบาท ซอฟต์แวร์และบริการซอฟต์แวร์เติบโต 16.08% มูลค่า 270,921 ล้านบาท และดิจิทัลคอนเทนต์เติบโต 6.00% มูลค่า 53,417 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม ผลสำรวจชี้ว่าช่องว่างด้านกำลังคน โดยเฉพาะความไม่สอดคล้องระหว่างทักษะของบัณฑิตกับความต้องการของผู้ประกอบการ ยังเป็นโจทย์สำคัญที่ต้องเร่งแก้ไข
ด้านกำลังคนดิจิทัล ผลสำรวจพบว่าซอฟต์แวร์และบริการซอฟต์แวร์มีบุคลากร 189,718 คน เพิ่มขึ้น 14.82% ขณะที่ฮาร์ดแวร์และอุปกรณ์อัจฉริยะมี 419,022 คน เพิ่มขึ้น 36.99% และบริการดิจิทัลมี 92,342 คน เพิ่มขึ้น 7.15% ขณะเดียวกัน
AI กำลังเปลี่ยนโครงสร้างการจ้างงานมากกว่าลดจำนวนงานโดยตรง โดยงานทักษะสูง เช่น การออกแบบระบบและงานที่ปรึกษายังขยายตัว แต่งานที่เป็นกิจวัตรและงานประมวลผลพื้นฐานเริ่มชะลอตัว ปัญหาอีกด้านคือจำนวนบุคลากรใหม่ที่ไม่ทันความต้องการ โดยอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ต้องการเพิ่มเฉลี่ย 21,450 คนต่อปี
แต่มีผู้สำเร็จการศึกษาสาขาที่เกี่ยวข้อง 7,247 คน ส่วนฮาร์ดแวร์และอุปกรณ์อัจฉริยะต้องการราว 72,700 คนต่อปี เทียบกับบัณฑิตที่เกี่ยวข้อง 7,335 คน ขณะที่บริการดิจิทัลมีจำนวนบัณฑิตมากกว่าความต้องการเชิงปริมาณ แต่ยังมีช่องว่างด้านทักษะ โดยเฉพาะ AI และการวิเคราะห์ข้อมูล
เมื่อเจาะอุตสาหกรรมที่เติบโตโดดเด่น บริการดิจิทัลเติบโตครบทั้ง 8 ประเภทเป็นครั้งแรกในรอบหลายปี โดยมีแรงขับเคลื่อนสำคัญจาก Content Commerce ที่ผสมความบันเทิงกับการขายสินค้าผ่านวิดีโอและไลฟ์ ส่งผลให้ e-Retail มีมูลค่า 190,799 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 62.93% และคิดเป็น 71% ของมูลค่าที่เพิ่มขึ้นของอุตสาหกรรม ตามด้วย e-Logistics มูลค่า 116,084 ล้านบาท และ FinTech 62,895 ล้านบาท
ขณะที่ EdTech เป็นบริการที่มีอัตราเติบโตสูงที่สุดที่ 66.15% ส่วนฮาร์ดแวร์และอุปกรณ์อัจฉริยะได้แรงหนุนจากวัฏจักรขาขึ้นของสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI และ Data Center ทั่วโลก ทำให้การส่งออกมีมูลค่า 1,694,519 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 38.79% โดยการส่งออกคอมพิวเตอร์เพิ่มขึ้น 119.36% และอุปกรณ์ต่อพ่วงเพิ่มขึ้น 92.24%
อุตสาหกรรมซอฟต์แวร์และบริการซอฟต์แวร์มีมูลค่า 270,921 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 16.08% แบ่งเป็นซอฟต์แวร์ 103,664 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 17.63% และบริการซอฟต์แวร์ 167,257 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 15.15% โดยซอฟต์แวร์ที่ผลิตเพื่อใช้ในประเทศไทยมีมูลค่า 197,551 ล้านบาท ขณะที่การนำเข้ามีมูลค่า 70,601 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 21.86% ซึ่งผลสำรวจมองว่าสะท้อนการพึ่งพาซอฟต์แวร์และบริการ Cloud จากต่างประเทศที่เพิ่มขึ้น
หลังองค์กรไทยหลายแห่งขยับจากช่วงทดลอง AI และ Cloud ไปสู่การใช้งานจริง ประกอบกับการลงทุน Data Center ของผู้ให้บริการ Cloud ระดับโลกในประเทศไทย นอกจากนี้มาตรการทางการค้าและภาษีตอบโต้ของสหรัฐฯ ในช่วงครึ่งหลังปี 2568 ยังสร้างทั้งผลบวกและความไม่แน่นอน โดยการเร่งส่งออกก่อนมาตรการมีผลช่วยหนุนฮาร์ดแวร์ในระยะสั้น แต่ทำให้คำสั่งซื้อปี 2569 มีความไม่แน่นอนมากขึ้น
สำหรับแนวโน้มช่วง ปี 2569–2571 ดีป้าคาดว่าฮาร์ดแวร์และอุปกรณ์อัจฉริยะจะยังเติบโตสูงที่สุดประมาณ 18–23% ต่อปี หรือมีอัตราเติบโตเฉลี่ยสะสม 20.0% ต่อปี ตามด้วยบริการดิจิทัลที่คาดว่าจะโต 12–19% ต่อปี เฉลี่ยสะสม 15.6% และซอฟต์แวร์กับบริการซอฟต์แวร์ประมาณ 9–12% ต่อปี เฉลี่ยสะสม 10.8%
ส่วนโทรคมนาคมมีแนวโน้มขยายตัวสูงขึ้นในปี 2570 ก่อนชะลอเล็กน้อยในปี 2571 โดยเฉลี่ยสะสมอยู่ที่ 3.5% ต่อปี ขณะที่ดิจิทัลคอนเทนต์คาดว่าจะเติบโตประมาณ 4.7–7.7% ต่อปี เฉลี่ยสะสม 5.8%
ดีป้าและสถาบันไอเอ็มซีคาดหวังว่าข้อมูลชุดนี้จะนำไปใช้ประกอบการกำหนดนโยบายและทิศทางอุตสาหกรรมดิจิทัลของภาครัฐ รวมถึงช่วยภาคเอกชนวางแผนธุรกิจในช่วงที่ AI, Cloud และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลมีบทบาทเพิ่มขึ้น
